آشنایی با صورتحساب نیروگاه خورشیدی مقیاس کوچک

(محدود به ظرفیت انشعاب، ویژه مشترکین برق خانگی، صنعتی و تجاری)

در این مقاله، روش محاسبه درآمد نیروگاه‌های خورشیدی مقیاس کوچک مشترکین دارای انشعاب در بخش خانگی، تجاری و صنعتی، با معرفی یک نمونه واقعی اجرا شده در استان خراسان رضوی شرح داده می‌شود:

فرمول محاسباتی درآمد یک دوره نیروگاه خورشیدی بصورت زیر است:

نرخ نهایی خرید تضمینی برق در هر دوره × انرژی تولیدی نیروگاه در هر دوره درآمد نیروگاه خورشیدی در هر دوره (ریال)
= E × P
نرخ نهایی خرید تضمینی برق در هر دوره (ریال)

 

هر کدام از موارد فوق در جدول زیر توضیح داده شده است:

انرژی تولیدی نیروگاه خورشیدی E

انرژی تولیدی در مولدهای خورشیدی به عوامل مختلفی نظیر ظرفیت سیستم خورشیدی، شرایط آب و هوایی محل نصب نیروگاه خصوصاً میزان تابش موثر دریافتی و دمای هوا در آن منطقه، نحوه بهره‌برداری از نیروگاه و تلفات داخلی آن وابسته می­باشد. مطابق با نقشه انرژی تابشی کشور ایران، ساعات پیک خورشیدی در ایران در محدوده­ی 5/4 تا 5/5 ساعت قرار دارد. به عنوان نمونه این شاخص برای شهرستان مشهد حدودا 6/4 ساعت است. این پارامتر بدین معنی است که تولید انرژی میانگین مولد در هر روز معادل چند ساعت عملکرد آن در ظرفیت نامی می­باشد. بر مبنای این شاخص، میانگین انرژی تولیدی یک سیستم خورشیدی 5 کیلوواتی در شهرستان مشهد در هر سال 8250 کیلووات­ساعت می­باشد.

نرخ نهایی خرید تضمینی برق هر دوره P

طبق قانون جاری در ایران، کلیه­ی انرژی تولیدی نیروگاه­های خورشیدی منصوب توسط مشترکین، طی یک قرارداد تضمینی 20 ساله توسط شرکت توزیع نیروی برق (به نمایندگی از ساتبا) خریداری شده و درآمد هر دوره دو ماهه، با استفاده از صورتحساب نیروگاه خورشیدی برای آن­ها واریز می‌شود. این درآمد، حاصلضرب انرژی تولیدی نیروگاه در نرخ نهایی خرید تضمینی برق در آن دوره است. می‌بایست توجه داشته باشیم که نرخ خرید برق در هر دوره از صدور صورتحساب تقریباً متفاوت است که متاثر از پارامترهای موجود در قرارداد شامل نرخ پایه، ضریب تعدیل، ضریب ساخت داخل و نرخ خدمات انتقال شبکه است.

نرخ پایه b

مطابق با مصوبه وزیر نیرو، نرخ پایه خرید برق در قرارداد درج و هنگام پرداخت به مشترک در صورتحسابِ نیروگاه خورشیدی اعمال می‌شود. آخرین مصوبه در مورد نرخ‌های خرید تضمینی برق نیروگاه‌های تجدیدپذیر به شماره 100/20/33560/98 مورخ 20/07/1398 به شرح جدول زیر می­باشد:

مولدهای خورشیدی مختص مشترکین برق تا سقف ظرفیت انشعاب نرخ پایه خرید تضمینی برق

(ریال بر کیلووات ساعت)

با ظرفیت 100 کیلووات و کمتر 9100
با ظرفیت 20 کیلووات و کمتر 10400

 

ضریب تعدیل α

مطابق با آیین نامه اجرایی ماده 61 قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی که توسط هیات محترم وزیران در بهمن ‌ماه سال 1394 به تصویب رسید، نرخ پایه قرارداد خرید برق از نیروگاه‌های غیر دولتی، در زمان پرداخت بر اساس ضریب زیر تعدیل می‌شود:

ضریب تعدیل وابسته به دو پارامتر تورم ریالی داخلی و همچنین تورم نرخ ارز در طول دوره قرارداد می‌باشد. این ضریب باعث افزایش 15 تا 20 درصدی میانگین درآمد سالانه نیروگاه نسبت به سال قبل می‌شود. از آنجا که ضریب اشاره شده، نوسانات نرخ ارز و تورم داخلی کشور را در بر دارد، افزایش درآمد نیروگاه جهت جبران کاهش ارزش پول ملی از این طریق جبران می­گردد.

ضریب ساخت داخل i

مطابق با ماده 6 آیین نامه اجرایی ماده 61 قانون اصلاح الگوی مصرف، ضریب تشویقی ساخت داخل، شاخصی است که برخورداری نیروگاه و اجزای آن از دانش فنی، طراحی و ساخت داخل را تعیین و به عنوان ضریب تشویقی موجب افزایش نرخ پایه قرارداد خرید تضمینی برق تجدیدپذیر و پاک در صورتحساب نیروگاه خورشیدی می‌گردد. مطابق با این ضریب، در صورتی­که تجهیزات نیروگاه خورشیدی، ساخت داخل و از دانش فنی و طراحی ایرانی بهره‌مند باشد، نرخ پایه خرید تضمینی برق تا حداکثر 30 درصد قابل افزایش می‌باشد.

نرخ خدمات انتقال t

با توجه به اینکه نیروگاه‌های خورشیدی محدود به انشعاب به صورت پراکنده و در ظرفیت‌های کوچک و عمدتاً در محل مصرف برق احداث و راه‌اندازی می‌شوند، موجب کاهش تلفات برق در شبکه سراسری می‌شوند. بدین منظور، مبلغی به عنوان نرخ خدمات انتقال به شبکه توزیع به نرخ خرید تضمینی برق در صورتحساب نیروگاه خورشیدی به عنوان قانون تشویقی افزوده می­گردد. این نرخ در سال جاری (1399) معادل 203 ریال بر کیلووات ساعت است.

ضریب پله u

مطابق با مصوبه وزیر محترم نیرو، نرخ نهایی خرید تضمینی برق از نیروگاه های خورشیدی در دوره 10 ساله دوم قرارداد در عدد 7/0 ضرب می‌شود.